amerikaya yeni gelen veya baska bir eyalette hayatini devam ettirmek isteyen kisiler oncelikli olarak kiralama secenegini kullanmalidir. sonucta bolgeyi tanimak ve neresi kotu gorebilir. eger bolgeye hakim olunmussa veya ben surada uzun sure yasamak istiyorum denirse, o zaman ev aranmaya baslanilir.
arazi alip, uzerine kendim ev yaptirayim? bu biraz karmasik bir durum. oncelikle araziyi almadan once belediyeye gidip, oraya ev yapip yapamayacaginizi ogrenmeniz gerekiyor. Evet yapabilirsiniz denildikten sonra araziyi alabilirsiniz ve sonrasinda bir insaat firmasiyla anlasip ev modelini begenirsiniz. sonrasinda banka kredileri veya odeme plani olusturulup, anahtar teslim olarak size verilir. piyasadaki standard dizayndaki evleri yaptirmak(iskelet konusunda) daha kolay olacaktir. cunku belediyenin insaat birimindeki muhendis plani kontrol ettiginde sorunsuz oldugunu gorecektir.
eger kendi tasariminiz bir ev plani yaptiracaksaniz, oncelikle evin planini insaatin gerceklestirilmesi gereken eyalette lisansli bir insaat muhendisine cizdirip onaylatmaniz gerekiyor. sonrasinda belediye ile islemlere baslarsiniz.
kendi evini yaptirmak kulaga mantikli gibi gelse bile, yukarida yazilmis mesajlardaki gibi bas agrisi olabiliyor. Yeni evin artilarinin yani sira eksileri de olacaktir. artilari eyaletine gore 5 yila kadar emlak vergisinden muaf(sanirim o evde yasama sarti kosuluyor), yeni malzeme olacagi icin tadilat isiyle ugrasilmayacak, hersey zevkinize gore yapildigi icin ekle cikart ile ugrasilmiyor. eksi yanina gelinirse, bina sifir bile olsa iscilik hatalarindan kaynakli sorunlar mutlaka olacak. bu hatalarin yani sira, evin artik oturmasi sonucu esnemeler olusacak ve ufak dokunuslu tadilatlar gerekebilecek. en buyuk eksi yani ise yeni insaat oldugu icin degerinin yuksek olmasi ve buna bagli olarak vergisinin yuksek olmasidir.
bu konu hakkinda cok fazla detay yazilabilir fakat yazmasi da okumasi da cok zaman alir.
nakit para varsa, eski ev alinip belki temel yikilmadan ev komple yikilip sifirdan ayni model ve ebatta yapilabilir. buna grandfather deniyor ve vergisi sifir ev vergi kategorisine girmiyor. ne zaman sifir temel yaparsiniz o zaman yeni ev kategorisine giriyor.
eski evlerin, yeni evlere nazaran artisi mevcut. soyle ki eski evlerde kullanilan ahsap atiyorum 2x4 diyorsa, olcu bire bir ayni oluyor. gunumuzde 2x4 ebatindaki tahta 1.60x3.60 gibi daha ince bir olcuye tekabul ediyor ki 2x4 olarak satiliyor. yani eski evlerin iskeletlerindeki ahsap daha kalin ve kaliteli. butun evi komple soyup iskeletini birakip izolasyon, elektrik, isitma, duvar vs. sini yeniden yapmak cogu zaman surayi yikip yapayimdan daha ucuza gelebiliyor.
kira mi ev almak mi?
bunun cevabini vermek acikcasi zor. sonucta hesap kitap isleri. suan ki mevcut mortgage faiz orani ve ev fiyatlarini goz onunde bulundurdugumda, 10 yasindan buyuk ev almaktansa, kirada yasamayi tercih ederim. en azindan tadilat vs isleriyle ugrasmamis oluyorsunuz.
mortgage ile ev aldiginizda bitene kadar o evi satamazsiniz diye birsey yok. evi satiliga koyarsiniz. eger mortgage balansindan fazlaya satarsaniz, gelen para ile mortgage kapatilir, artan kisima da vergi odersiniz (short term / long term "gain tax" veya belirli sure icinde ayni eyalette ev alirsaniz vergi odemezsiniz.). Bazi eyaletlerde, ev satisi sonrasi kazanilan para, ayni eyalette belirli sure icerisinde ev alinmasi durumunda yatirim yapildigi gerekcesiyle vergi verilmez.
30 yil mortgage ile ev aldiginizda, eve odenilecek toplam para satis fiyati x3 gibi bir meblaga tekabul ediyor. yani $250.000 e ev almissaniz, 30 yilda o eve toplamda $750.000 odemis oluyorsunuz.zaten ilk 15 sene faiz odeniyor sonrasinda anaparadan dusmeye basliyor.