TFX 5. Nesil Savas Ucagimiz

[newman]

Dunya'da 5. Nesil savas ucak'i olarakta bilinen Stealth technology'e sahip ucak uretim calismalari yapan ABD, Rusya ve Cin'den sonra 4. ulke olacagiz. Bu ucagimizin ruzgar testleri basariyla tamamlandi. Tasarim asamasinda 1000 muhendis calisti ama bundan sonra gokyuzu ile bulusuncaya dek bu sayi kademeli olarak artirilarak ayni anda on bin (10,000) muhendis bu projede calisiyor olacak. Daha simdiden Pakistan, Malezya, Endonezya gibi ulkeler projeyle cok yakindan ilgileniyor. ABD'nin cok ortakli F35 projesi gibi TFX'in de dost ulkelerle ortak uretimi neden olmasin. Ihracat icin pazari da hazir olacaktir.

[toronaga]

1 yıl önce yapılmış bir video.

[toronaga]

Güncellenmiş yeni videoyu bugün yayınladı.

[newman]

Tesekkurler, bu arkadasin videolarini bende arasira izliyorum.
Turkiye 1930'dan beri kendi ucagini yapmadi demis ama pervaneli Hurkus ve jet motorlu Hurjet ucaklari cok basarili ve tamamen Turk tasarimi ve imalati olan ucaklar. Hatta egitim ucagi olarak tasarlanan bu ucaklar SOM seyir fuzesi dahil bircok havadan-havaya ve havadan-karaya atilan fuzeleri de tasiyabilme kabiliyetine sahipler. TFX ise supersonic (ses hizindan ustun) bir ucak oldugundan onun tasarimi cok daha sofistike. Turkiye'nin daha once supersonic bir ucak tasarim tecrubesi olmadigindan disaridan know-how destegi alma ihtiyaci duydu.
Birde motor konusunda Rolls Royce ve Eurofighter motorlari demis sanki motoru hazir disaridan alacagiz gibi bir anlam cikabilir ama bu yanlis. Turkiye artik kendisinin bizzat uretiminde olmayacagi, teknolojosini elde edemeyecegi hicbir mala para vermiyor. TFX'in motor ihalesi icin sanirim Kale grubunun ve TEI'nin verdigi teklifler vardi. Bildiginiz gibi Kale gurubunun -deniz kuvvetlerimizin gururu- yerli Atmaca fuzeleri icin urettigi jet motorlari var. TEI'nin ise Hurjet, Gokbey, Atak icin urettigi %100 yerli ve milli jet motorlari var. TFX'in Motoru da diger aksami gibi kesinlikle yerli olacaktir.

[cesur]

Alamancılara benzemeyiniz.

Ülkede üretile(bile)n en karmaşık demir parçası rögar kapağı olarak geçiyor bu arada...

[newman]

@cesur TFX 5. Nesil Savas Ucagimiz içinde söyledi:

Alamancılara benzemeyiniz.

Ülkede üretile(bile)n en karmaşık demir parçası rögar kapağı olarak geçiyor bu arada...

Ne zaman Turkiye'nin teknoloji alaninda bir projesiyle ilgili bir paylasimda bulunsak illa ki birilerine batiyor. Akli sira tiye almaya calismis rogar falan.

[kivo]

@newman kardeş madem bu kadar türkiye ve teknolojisine inanıyorsun, ülkene geri dönüp ülken için çalışsana. her türlü imkan var. güçlü ülke türkiyemiz. bu arada insanlara bu kadar teknoloji fazla geldiği için ti ye alıyorlardır seni. bence haklılar. çok afedersin kıçımıza giydiğimiz don bile çin den geliyor. ne uçağı ya

[newman]

Teknolojiyi takip edenler Turkiye'de nelerin hangi seviyede imal edildigini yabanci basindan bile ogrenebilirler ama ezbere konusanlara anlatmasi zor. Eskiden nato mermer nato kafa diye bir laf vardi.
Cin demisken, 2010 yilinda uretimde ABD'yi gecerek dunya'da 1. siraya yukseldi. 2030 yilinda ise gayri safi milli gelirde de gecerek 1. siraya yukselecek. ABD'nin su an hala gelirde 1. sirada olmasinin nedeni ise parasinin reserve currency olarak kullanilmasi. Fakat onumuzde ki 10 yilda bu da degisecek. Digital paraya geciyor Dunya. ABD'nin 20 trilyon dolar gelirinin 10-11 trilyon dolari finans'dan yani parasinin reserve currency olmasindan. Yoksa uretimi Cin'in yarisi bile degil. Uretim neredeyse para, teknoloji, askeri guc de onu takip ediyor. ABD 1890'da o zamanki DUnya lideri Britanya Imparatorlugunu uretimde gecip 1. siraya yukselmisti. Arkasindan Dunya liderligini almisti. Simdi CIn ABD'yi gecti ve DUnya lideri oluyor. ABD'nin dis borcu 22 trilyon dolar yani ulusal gelirinin %110'u kadar borclu. Bununda 1.2 trilyon dolari Cin'e olan borcu. ABD'nin son zamanlarda bu denli saldirganlasmasinin tek nedeni Dunya liderliginin elinden kayip gittigini goruyor olmasi. Heryere tehditler yagdiriyor. AB, Cin, Rusya, Turkiye, Kuzey Kore, Iran, Venezzuela. En son gecen gun S-400 konusunda Hindistan'la bile papaz oldu. Fakat artik eskiden oldugu gibi Dunya'ya korku salamiyor. Gitgide daha cok ulke kafa tutmaya basladi. Begensenizde begenmesenizde artik eski gucu yok. Hosunuza gitmeyecektir ama Amerika ekonomisinin de bundan sonra daha iyiye gitmesini beklemeyin cunku uretim artik Bati'da degil. Bu arada, Amerikalilarin kicina giydigi don da halis muhlis Cin malidir, isterseniz donun bir bakin.)))

Birde bu "madem o kadar seviyorsun git ulkende yasa" lafi ile "ya sev ya terket" lafi arasinda ne fark var? Birisi irkci, fasist olurken digeri neden degil?

[sorroo]

@newman savunma sanayi teknolojisi oyle 3-5 yilda geliştirilebilecek olmaktan cok uzak, cok komplike, cok masraflı ve bir o kadar da Yıllar süren AR-GE çalısması gerektiren ciddi bir konudur.
%100 diye lanse edilen atak helikopterden örnek verelim; helikopter yaptık diye övünülen projede amiyane tabirle kaportasini üretip motoru ABD’den aldik sonra da Pakistan’a o helikopteri satmak icin Amerikan kongresinden “izin” alamadığımız icin satış gerçekleşmedi.
F-35 ayarında denilen uçağı nasıl bir kac senede üretecegiz açıkcası benim pek aklım almıyor. Bugun dünyanın en iyi savaş uçağı ulan F-35 üretilene kadar f serisi kac modelden kac bin adet üretildi , kaç milyon saat uçuruldu ve test edildi, geliştirilip üretilen her yeni modelde kac değişiklik yapıldı teknolojisi ne kadar geliştirildi oturup bir bakmak gerekiyor. Kaldı ki 2023, 2053, 2071 hedeflerine şahlanan ekonomimizle dört nala koşarken f35 seviyesinde savaş uçağı üretebilecek teknolojimiz de varken neden daha once yerli otomobil üretip bizi kıskanan Almanya’dan alıp bindiğimiz tum o milyonluk makam arabalarıni çöpe atmıyoruz ?

[newman]

@sorroo Turkiye'de TEI basta olmak uzere Kale Grubu, BMC ve Tumosan sirketlerinin yerli olarak urettigi veya devam eden cok sayida motor projesi var. Asagida ki sayfadan sirf TEI'nin devam motor projelerini gorebilirsiniz. Yani Turkiye icin motor yapmak artik sorun degil. Araba'da ise dis pazar olmadan devam etmek zor. Bu, devletin yapacagi bir is degil, buna ozel sektorun el atmasi lazim. Fakat Cumhuriyet kuruldugundan beri onca devlet tesvigine, subvansiyona ragmen hala yabanci otomativ sirketlerinin yan kurulusu olmaktan oteye gidememis Turkiye'nin anli sanli holdinglerine sorulmalidir yerli otomobil konusu.
https://www.tei.com.tr/liste/urun
Atak'ta kullanilan yerli radar, avionics ve silah sistemleri icin ise Aselsan sayfasina bakabilirsiniz. Gec kaldik bircok konuda ama savunma sanayiindeki bu kadar gelismeyi de gozmezden gelip kaporta, don edebiyati yapmak hangi vicdana sigar anlamiyorum.

[sorroo]

Görmezden gelinen bir şey yok aslinda, yapılan bir takım seyleri takdir ediyorum ve şahsen takıldığım nokta yapılan seylerin sunum sekli ve zamanlaması. İlaveten kime hangi şartlarda yaptırıldığı.
Konu hakkında daha fazla yorum yazmak istemiyorum, bu konularda elbette teknik uzman degilim ama bir vatandaş olarak diyeceğim seyler ve yapacağım yorumlar siyasi bir tartışmaya dogru evrilsin de istemiyorum. Hic görmesem de, Silivri her mevsim soguk diyorlar.

[newman]

Silivri ne alaka sayin @sorroo ?
Bende konunun uzmani degilim ama teknolojiye merakimdan elimden geldigince yerli ve yabanci nesriyati takip etmeye calisiyorum.
Konuya Turkiye'nin konusu olarak ve AKP/RTE faktorunden bagimsiz bakarsaniz hersey daha da berraklasir. Onlar olunca pekcok konu sevimsizlesiyor, katiliyorum.
Selamlar

[azuleverde]

Ben günlük hayatta veya çevremde ülkede ne üretildiğine dair neredeyse hiçbir konuşmaya veya habere denk gelmiyorum. Çocukken hatırlıyorum aselsan'da şu üretilmiş bu geliştirilmiş diye duyardık örneğin. Benim de alanım mühendislik ama örneğin bu konuda bilgi sahibi olmak istesem ayrı bir ilgiyle araştırma yapmam gerekir. Ne gibi yenilikler ve üretimler yapıldığı başka haberler gibi düzenli servis edilmiyor. Bu açıdan paylaşımınız için teşekkürler sayın @newman ve sayın @toronaga , sizin eklediğiniz videoda da bahsettiğim eksiklikten yakınılmış.

Savaş veya militarizm gibi konular beni hep rahatsız etse de mühendislik, teknoloji ve çabanın, emeğin içinde olduğu konular tam tersine sevindirmiştir. Sayın @cesur belki de bu haberle rögar kapağından daha karmaşık üretimlerin olduğunu öğrenmiş oldunuz. Yazı dilinde çok anlaşılmıyor, belki de sadece espri yapmak istediniz ama verdiğiniz örnek bana da biraz alaycı geldi, değilse lütfen uyarın.

Benim de ülkede memnun olmadığım çok konu var sayın @kivo ancak bu konuda kullandığımız dilden tutun da elimizde neler var ve neleri değiştirebiliriz ve geliştirebilirize dair fikir belirtmeye çalışmak bana daha yapıcı geliyor. Bir de bir kişi burada veya Amerika'da olup ülkesine katkı sağlayabilir. Videoda konuşma yapan CEO diyor ki proje 5 yıl önce başladı 2028'de uçuracağız. Ne kadar çok vakit alan bir şeymiş, sayın @sorroo 'nun da eklediği gibi. Amerika'da doktora yapıp, bir süre çalışıp Türkiye'ye dönen ve bir süre sonra orada öğrendiklerinin de yardımıyla teknoloji transferi yapan hocalar biliyorum*. Bence ülkenin yararına çalışmak için illa ülkede kalmak gerekmiyor.

*Düzeltme: Bahsettiğim kişi Bilge Demirköz. Amerika'da MIT'de doktora değil lisans ve yüksek lisans eğitimi alıyor. Atlas projesinde (Nasa'nın bir projesi) çalışırken proje iptal oluyor ve doktoraya orada devam edemiyor, bu derecesini Oxford'dan alıyor. Bir süre Avrupa'da CERN'de çalışıyor. Daha sonra Türkiye'ye dönüyor. Bir gün Harran Şanlıurfa'da lise öğrencilerine konuşma yaparken bir öğrenci biz bu Harran'dan nası çıkabiliriz/kurtulabiliriz gibi bir şey soruyor. O da ağlamamak için espriye vuruyor ve İbrahim Tatlıses'in Urfa'da Oxford vardı da biz mi okumadık söylemini dile getiriyor. Urfa'da Oxford yok ama bakın ben oradan geldim diyor. Aslında onlara bir şeylerin ulaşılabilir olduğunu anlatmaya çalışıyor. Harran'dan çıkabilmek için İngilizce öğrenmeye önem vermelerini tavsiye ediyor ki bu söylemiyle de hatırladığım kadarıyla sadece fiilen çıkmaktan bahsetmiyor.

Bilge hoca ülkesi ve insanlık için kendince bir şeyler yapmaya çalışan insanlardan biri bana göre.

[kivo]

@newman tebrikler beni kısmen anlamışsınız. Amerika donunu Çin e yaptırıyor haklısınız. Türkiye de Çin e yaptırıyor. Ama gelip ayfonu 12 bin tl den sana çakıyor. yani teknoloji satıyor. sende mecbursun alacaksın. her seçim öncesi karnımız tok kardeş bizim uçan araba, bilmemnesiz tır, ilk milli uçak. hani ne oldu milli araba. geçelim bu işi. sev terketci olmadım ama tek sorum var madem de her şey bu kadar güzel neden dönmüyorsun ülkene diye basit bir soru sordum. cevabını veremeyeceğin için saptırıpbana faşist diyorsun ben buna çinden giydiğim donla gülüyorum. ama doğru yeni Türkiye de işler böyle. sorunun cevabı yoksa hakaret et haklısın. Arzu hanım Amerika dan ülkene nasıl bir faydan dokunur söyleyin hele bizde öğrenelim. Son söz.. BMC batmadı batırıp başka şirketlere sattılar.. selamlar

[Calibraturbo]

amerika forumunda yerli propagandasının anlamı ne anlaşılamaz bişiy. Amacınız nedir adamlar uzaya cıkmıs turkiye secim bile yapamayan bir afrika ülkesi.In god we trust bu ruhu yaşayamayanlar yediremeyenler yazmasın bu foruma.Merica hell yeah. Yerli altay tankının motor parçaları Rhein metall yani eski Krupp yani nazi kalıntısı degil nazinin ta kendisi. ve Yedek parça vermiyolar suan yani sırf kaporta boya yapmakla olmuyor

[crazycells]

Arkadaslar, lutfen kiskirtici ifadelerden kacinarak sadece yapici yorumlar yapin. Herkesle ayni sekilde dusunmek zorunda degiliz, ama bu birbirimizin dusmani oldugumuz anlamina gelmiyor.

[azuleverde]

@kivo Arzu hanım kim bilmiyorum ama ben oluyorum sanırım (:

Bir önceki yorumumu biraz açayım. Bir kişi bir süre Amerika'da kalıp, bir şeyler öğrenip, dönüp ülkesinde bazı yenilikler yapabilir, gelişmelere katkı sağlayabilir. Amerika'dan ülkene faydan dokunması illa fiilen Amerika'da bulunurken Türkiye'de güzel bir şeyler yapabilme anlamı taşımıyor. Kaldı ki bana göre belli açılardan o da mümkün. Aziz Sancar, Neva Çiftçioğlu Banes, Canan Dağdeviren, Bilge Demirköz benim için bunun birer örneği. Bilge Demirköz'ü bir araştırmanızı öneririm. Çeşitli projelerde çalışıp Türkiye'ye dönüyor ve (yanılmıyorsam geçen yıl) Ankara'da çalışma alanıyla ilgili güzel bir laboratuvar kurdu. Teknoloji transferi yaptığından bahsettiğim kişi de oydu.

Bu arada ismim Arzu değil, belki yanlış okudunuz. azul e verde kullanıcı adım Portekizcede mavi ve yeşil anlamına geliyor.

Size de selamlar sayın @kivo .

[kivo]

@azuleverde yok azul diye okudum da telefonun hatırlatma tamamlama özelliği var o hata yaptırmış bana özür dilerimm

[azuleverde]

@kivo rica ederim, benden özür dileyeceğiniz herhangi bir şey yok

[kivo]

@azuleverde yanlış yazımdan dolayı özür dilerim