Amerika'da kan verebiliyor musunuz?

[tfnsylmz]

Selamlar, Facebook grubumuzda sordugum soruyu bir de forumda soruyorum bakalim nasil cevaplar gelecek. Anladigim kadariyla cogu yerde soruluyor ve kan almiyorlar fakat bazi yerde sormuyorlar bu soruyu. Dolayisiyla cogu kisi kan verememis fakat bazi kisiler de verebilmis.
Grupta yazdigimi kopyaliyorum buraya:

"amerika'da kan bagisi yapaniniz oldu mu? su an ogrendim ki 1980-1996 arasi turkiye (avrupa'nin neredeyse tamami da var bu listede) bulunanlar kan bagisi yapamiyormus. sebebi o donemki deli dana hastaligi. gercekten de uygulaniyormus sanirim bu ve ben hic duymamistim simdiye kadar. ustelik suresi de yok, asla bagislayamayacagiz yani.

burada ulkelerin listesi ve bilgiler var:
http://www.militaryblood.dod.mil/Donors/can_i_donate.aspx
bu da Red Cross'un internet sitesinden:

https://www.redcrossblood.org/donate-blood/how-to-donate/eligibility-requirements/eligibility-criteria-alphabetical/eligibility-reference-material.html

[crazycells]

@tfnsylmz Amerika'da kan verebiliyor musunuz? içinde söyledi:

Selamlar, Facebook grubumuzda sordugum soruyu bir de forumda soruyorum bakalim nasil cevaplar gelecek. Anladigim kadariyla cogu yerde soruluyor ve kan almiyorlar fakat bazi yerde sormuyorlar bu soruyu. Dolayisiyla cogu kisi kan verememis fakat bazi kisiler de verebilmis.
Grupta yazdigimi kopyaliyorum buraya:

"amerika'da kan bagisi yapaniniz oldu mu? su an ogrendim ki 1980-1996 arasi turkiye (avrupa'nin neredeyse tamami da var bu listede) bulunanlar kan bagisi yapamiyormus. sebebi o donemki deli dana hastaligi. gercekten de uygulaniyormus sanirim bu ve ben hic duymamistim simdiye kadar. ustelik suresi de yok, asla bagislayamayacagiz yani.

burada ulkelerin listesi ve bilgiler var:
http://www.militaryblood.dod.mil/Donors/can_i_donate.aspx
bu da Red Cross'un internet sitesinden:

https://www.redcrossblood.org/donate-blood/how-to-donate/eligibility-requirements/eligibility-criteria-alphabetical/eligibility-reference-material.html

Department of Defense, FDA regulasyonlarini yanlis alintilamis maalesef. ABD'de hicbir sorun yasamadan kan verebilirsiniz, sadece dogru kurumu ve subeyi bulabilmeniz lazim.

Red Cross'ta da soyle yaziyor:

You are not eligible to donate if:

You were a member of the U.S. military, a civilian military employee, or a dependent of a member of the U.S. military who spent a total time of 6 months on or associated with a military base in any of the following areas during the specified time frames

From 1980 through 1990 - Belgium, the Netherlands (Holland), or Germany
From 1980 through 1996 - Spain, Portugal, Turkey, Italy or Greece.

ABD'de kan bagisi yapabileceginiz pek cok yer vardir ve bu kan toplayan birimlerin hemen hemen hepsi kan bagisi yapip yapamayacaginiza FDA standartlarina gore karar verir.

FDA yani "Food and Drug Administration" ABD'de halk sagligindan sorumlu olan devlet dairesidir. Turkiye'de birebir karsiligi yok ama Amerika'daki "Gida ve Ilac Dairesi" diyebiliriz... Yiyecek, icecek dahil butun gida urunleri, tutun urunleri ya da insanlara satilan ilaclar, verilen asilar, kozmetik urunler, hatta ve hatta hayvan yemlerine kadar her sey FDA onayli yollar ile hazirlanmak ve FDA'in koydugu kurallara gore satilmak zorundadirlar.

Kan bagisi ve kan naklini de FDA kontrol eder ve ABD capinda butun birimlerin kullanacagi bir yonerge hazirlar. Son resmi yonergeyi surada bulabilirsiniz:
https://www.fda.gov/downloads/BiologicsBloodVaccines/GuidanceComplianceRegulatoryInformation/Guidances/Blood/UCM307137.pdf

FDA, kan yoluyla bulasabilecek hastaliklarin yayilmasini onlemek icin kimlerin kan bagislayabilecegine dair bazi yasaklar getirmistir. Buna gore Turkiye'nin icinde bulundugu ve surekli yanlis bilgilere ve haberlere neden olan hastalik "deli dana" hastaligidir. Deli dana hastaligina da neden olan prion'larin kan bagisi yapilan hastaya da aktarilabilecegine dair "teorik" bilgi (pratikte boyle bir durum gozlenebilmis degil ama risk almamak adina boyle bir kisitlama getirmisler), bu hastaligin ortaya ciktigi sirada ingiltere'nin etlerinin satildigi avrupa bolgelerinde yasayan kisilerin kan bagisi yapmasini engeller.

---

Bu kisitlamaya gore,

• 1980-1996 yillari arasinda Ingiltere (daha dogrusu Birlesik Krallik) ve bolgelerinde 3 ay veya daha fazla yasadiysaniz

• 1980'den itibaren Avrupa ulkelerinde 5 yil ya da daha fazla yasadiysaniz (bu Avrupa ulkelerine Turkiye dahil degil, ulke listesini surada bulabilirsiniz)

• 1980-1990 yillari arasinda Almanya, U.K., Belcika veya Hollanda'daki Amerikan askeri uslerinde 6 ay ya da daha fazla zaman geciren ABD ordusu personelleri (sivil veya askeri) veya bu personellerin aile uyesiyseniz (es veya cocuk)

• 1980-1996 yillari arasinda Yunanistan, Italya, Portekiz, Ispanya veya Turkiye'deki Amerikan askeri uslerinde 6 ay ya da daha fazla zaman geciren ABD ordusu personelleri (sivil veya askeri) veya bu personellerin aile uyesiyseniz (es veya cocuk)

kan bagisi yapamazsiniz.

---

Yonergeden de gorebileceginiz gibi yasak, Turkiye'de yasayan kisileri degil, sadece 1980-1996 yillari arasinda Ingiltere'den et ithal edilen Amerikan uslerinde yasayan kisileri ve bu kisilerin ailelerini ilgilendiriyor.

Bunun disinda sitma, ebola, zika gibi nedenlerden dolayi yasakli listelere Turkiye dahil olmadigindan, diger hastaliklara dair de Turkiye icin bir yasak bulunmuyor.

Ayrica internette "cernobil"den dolayi Turklerin kan bagisinin engellendigine dair haberler oldugunu belirttiler fakat ilginc sekilde bu haberler sadece turk kaynaklarda var baska yerlerde cernobil dolayisiyla yasak oldugu yazmiyor ve ne FDA'in resmi yonergesinde ne de sitesinde cernobil ile ilgili hicbir yasaklama veya oneri yok. Cok buyuk ihtimal bu haber, kan alan kisinin bilgisizliginden dogmus bir yanlis anlama veya o kucuk yerel saglik kurumunun kendi uygulamasi. Ayrica eskiden kalan fakat artik kullanilmayan bir uygulama da olabilir ama yeni uygulamarda boyle bir madde yok ve bu nedenden dolayi kan bagisi yapmaktan vazgecmeyin. Kurumlar kan bagisini tesvik etmek ve kan bagisi verecek kisi sayisini arttirmak icin cabalarlar; cunku kan hala muadili olmayan hayati bir sividir, o nedenle ben bunun bir yanlis anlasilma oldugunu dusunuyorum. Size oradaki gorevlinin cernobil dolayisiyla kan veremeyecegini soylemesi durumunda, bunu soyleyen kisiye, FDA'in yonergesinde boyle bir yasak olmadigini ve gerekiyorsa supervisor'i ile gorusebilecegini soylemelisiniz, ayrica kan bagislamak istediginizi israrla belirtmelisiniz. Kan bagisi hayat kurtarir!

Ayrica, bu bahsedilen zamanlar arasi Turkiye'deki ABD usleriyle iliskili kisiler icin de bir haber aktarayim, bu yukarida verdigim yonerge 2016 Ocak'a ait fakat 2017 Aralik'ta bazi guncellemeler yapilmasina karar verdiler (onun da linki surada) fakat son yonerge henuz son haline getirilip aciklanmadi. Yorum yapilip, elestirilmesi icin draft olarak aciklandi ve AABB (American Association for Blood Banks), ABC (America's Blood Centers) ve American Red Cross bu draft icin ortak bir yorum yapip, bazi degisiklikler yapilmasini istediler. (Ortak yorumun linki surada)

Bu yoruma gore, yukarida bahsettigim amerikan ordu uslerinde yasamis olan kisilere getirilen kisitlamalarin gereksiz oldugunu dusunuyorlar, su ana kadar hicbir deli dana hastaligi ibaresi gorulmedigi icin uslerde calismis olan kisilerin ve ailelerin de kan verebilmesini istiyorlar. Eger FDA bu cagriyi olumlu degerlendirirse, "Turkiye" ile ilgili tek yasak da yakinda kalkmis olacak.

[redwomen]

Merhaba, New York'a yakın bir adada çalışan arkadaşım var. Vücudunda kan fazlalığı var ve düzenli olarak kan vermesi gerekiyor. Bunu nasıl ve nerede yapabilir acaba, bilgisi olan varsa lütfen yardımcı olabilir mi? Belki Türklerin yoğun yaşadığı bölgelerde prosedür kolaydır vs. Hangi kuruluş, hastane vs kan alımı yapar? 1994 doğumlu.

[crazycells]

@redwomen, içinde söyledi: Amerika'da kan verebiliyor musunuz?

Merhaba, New York'a yakın bir adada çalışan arkadaşım var. Vücudunda kan fazlalığı var ve düzenli olarak kan vermesi gerekiyor. Bunu nasıl ve nerede yapabilir acaba, bilgisi olan varsa lütfen yardımcı olabilir mi? Belki Türklerin yoğun yaşadığı bölgelerde prosedür kolaydır vs. Hangi kuruluş, hastane vs kan alımı yapar? 1994 doğumlu.

Arkadasiniz New York icin suraya baksin:

Home Page

Ben kanimi buraya veriyorum, kayit olup kan verdikten sonra zaten size donor bilgilerinizin oldugu kart da gonderiyorlar, o kart ile sonrasinda kolayca bagis yapabiliyorsunuz. Zaten kurallari bildiklerinden Turkler icin de sorun cikmiyor, eger sizinle iletisime gecen kisi bunu sorun ederse, supervisor'larina danismasini soyleyebilirsiniz.

[redwomen]

Çok teşekkür ederim.