@Birgariphayat Şu anki dolar kuru suni, seçime kadar 30-32 aralığında devam edecekler; ama sonrasında iş zor. 2024 sonu beklentisi 40 liranın üzerinde. Ekonomideki dengelerin 2016 yılındaki %30'luk zamla bozulmaya başladığını unutmayalım. Asgari ücretli (kesinlikle daha fazlasını hak ediyor) enflasyon üzerinde zam alınca talep arttı, talebe yetecek kadar ürün arz edilmedi, sonuç enflasyon
Tek sebep bu değil tabii ki, yetmezmiş gibi bir de aynı yıllarda AB ile tarımsal üretim konusunda anlaşma imzalandı ve üretilen soğan patates ihracata, hem de çok ucuza gitti. İçeride arz kıtlığı yaşanınca ortaya çıkan patates-soğan haberlerini hatırlarsınız.
Şu an ortada talebi kısarak arzı talebe yaklaştırmaya çalışan değil de talebi arza indirmeye çalışan bir yönetim var, en azından bu şekilde görünüyorlar; ama DPT gibi bir kurum yokken bu planlamayı yapmak ve dengeyi yakalamak çok zor. Bu ürün arzı, üretim, talep ve finans dengesini bir arada gözetleyip politika sunacak bir kurum yok ve her kurum kendi sektörü ve faaliyet alanına ilişkin inceleme yaparak politika geliştiriyor. Her ne kadar sektörel/bölgesel başarılar görsek de makro seviyede olumlu sinyal alamıyoruz.
Kuru artıracak bir diğer sebep de bilançoda Net Hata ve Noksan Payı olarak görülen tutar. Bu tutar geçmiş yıllarda altın ihracatı içerisinde gizlenirdi; ama artık net hata ve noksan payı olarak gösteriliyor. Kısaca, planlanan gelirin üzerinde ele geçen net geliri temsil eden bu kalemin oranı önceki yıllara göre arttıkça kayıt dışılık artar. Aklınıza hemen ve sadece suç karşılığı elde edilen kara para gelmesin, kaynağı belirsiz ve kayıt dışı olarak ekonomiye giren her tutar bu kalemi büyütür. Bu kalemde yaşanacak eksiklik ekonomide net döviz girişinin azaldığı anlamına gelir ki; bu da aynı zamanda kuru tetikleyen önemli bir faktör olur. Ekonomik çevreler ve kurumlar bu kalemin oranının düşmesini bekliyorlar.